Marszałek napoleoński Victor

Marszałek napoleoński Victor.

VICTOR (właściwie Claude-Victor Perrin; 7 XII 1764 - 1 III 1841), książę Belluno, marszałek cesarstwa. 


  Victor - marszałek napoleoński Urodził się w Lamarche, departament Wogezów, syn woźnego. Otrzymał solidną edukację i rozpoczął studia prawnicze, ale w 1783 zaciągnął się do artylerii jako dobosz.
   Od 1791 w wojsku. Odznaczył się przy oblężeniu Tulonu, gdzie poznał Bonapartego.

W 1794 został generałem brygady, walczył w Armii Pirenejów.
   Od 1795 w Armii Italii. 1800 jako dowódca Armii Rezerwowej, przyczynił się do zwycięstw pod Montebello i Marengo.
Przez cztery następne lata dowodził Armią Batawii, potem Napoleon posłał go jako ambasadora do Kopenhagi.

   Do służby wojskowej wrócił jesienią 1806, kiedy to został szefem sztabu korpusu Lannes'a. Walczył pod Saalfeld i Jeną, przyjął kapitulację Szpandawy, bił się pod Pułtuskiem, w I 1807 dowodził przez pewien czas dyw. Dąbrowskiego i tworzącym się dopiero 10 korpusem Wielkiej Armii. Kiedy udawał się do Szczecina, został zagarnięty przez pluton pruskich huzarów majora Schilla. Wymieniony po kilku tygodniach za Bluchera, objął dowództwo 1 korpusu w miejsce rannego Bernadotte'a. Znakomicie walczył pod Frydlandem, za co 19 VII 1807 otrzymał marszałkowską buławę.

   W 1808 znalazł się w Hiszpanii jako dowódca 1 korpusu, otrzymał też tytuł księcia Belluno. Odniósł sukces pod Espinosą, bił się pod Samosierrą i Madrytem.
   W 1810 wziął udział w wyprawie do Andaluzji, 23 I wkroczył do Kordoby, 5 II rozpoczął oblężenie Kadyksu, 23 III zdobył fort Matagorda. 5 III 1811 odniósł zwycięstwo pod Chiclaną potem wrócił do Francji.
   W kampanii 1812 dowodził 9 korpusem Wielkiej Armi, w którym znalazła się polska dywizja generała Girarda, czyli pulki walczące poprzednio w Hiszpanii. Nie dolarł do Moskwy, bo Napoleon polecił mu pozostać w okolicach Smoleńska, potem wspierał Oudinota koło Witebska. 14 XI pobił Rosjan pod Smolanami, odegrał istotną rolę w przeprawie przez Berczynę, gdzie na lewym brzegu rzeki osłaniał resztki Wielkiej Armii.
    W kampanii 1813 na czele 2 korpusu bronił przepraw przez Łabę, bił się pod Magdeburgiem, Dreznem, Wachau i Lipskiem. W 1814 walczył pod Brienne i zdobył to miasto brawurowym atakiem na bagnety, bił się pod La Rothiere, ale został pozbawiony przez Napoleona dowództwa, bo spóźnił się pod Montereau. Urażony, postanowił dalej służyć jako prosty żołnierz, co tak ujęło cesarza, że dał mu komendę nad dwiema dywizjami gwardii. Pogodzony z Burbonami, był dowódcą 2 okręgu wojsk. Podczas Stu Dni towarzyszył Ludwikowi XVIII do Gandawy, po jego powrocie został dowódcą gwardii królewskiej. Przewodniczył też komisji badającej sprawy oficerów, którzy przeszli na stronę Napoleona.
   Na procesie Neya głosowal za karą śmierci. W 1821 minister wojny, przygotowywał potem wyprawę do Hiszpanii, ale wobec sprzeciwu księcia d'Angouleme nie wziął w niej udziału. Złożył wprawdzie przysięgę Ludwikowi Filipowi, nie uczestniczył już jednak w życiu politycznym.

Zmarł w Paryżu.

Źródło: Robert Bielecki, Encyklopedia Wojen Napoleońskich,  Wydawnictwo "TRIO" Warszawa 2001, Wydanie I.